Gübre Desteğinde Zaman Farkı Çiftçiyi Zarara Uğratıyor
Tarım ve Orman Bakanlığı’nın Bitkisel Üretim Temel Desteği ödemelerini TCKN numaralarının son hanesine göre gruplandırarak yapması, aynı desteği alan çiftçiler arasında önemli bir gelir farkı oluşturdu. Ödemelerin bir ay arayla dağıtılması nedeniyle erken ödeme alan üretici ile geç alan arasında gübre fiyatında yüzde 25’e varan fark ortaya çıkıyor.
Ödeme Takvimi Neden Sorun Yaratıyor?
Geçmiş yıllarda Mart ayının ikinci haftasında tüm çiftçilerin hesaplarına geçen destekler, bu yıl Nisan ortasına kadar uzatıldı. Bu gecikme, bahar gübrelemesi döneminde üreticileri zor duruma düşürüyor. Nakit bekleyen çiftçiler, ya borçlanmak ya da gübrelemede gecikmek zorunda kalıyor. Böylece planlanan tarımsal üretim takvimi bozuluyor.
Çiftçilerin Yaşadığı Ekonomik Kayıp
Ödeme sırası bakımından farklı gruplara ayrılan çiftçiler, aynı desteği çok farklı fiyatlarda harcıyor. İlk ödeme alan üretici 26 CAN gübresini 800 TL’den alırken, bir ay sonra sırasını bekleyen üretici aynı ürünü 1.000 TL’ye ödüyor. Toplamda 5 torba gübrede 1 torba kaybı anlamına geliyor. Fiyatlar hızla yükselirse, desteği son alan çiftçinin parası gübreye yetmeyebiliyor.
Toplam Destek Tutarı ve Dağıtım
Tarım Bakanlığı tarafından açıklanan ödeme tutarları şu şekilde:
- Bitkisel Üretim Temel Desteği: 8 Milyar 630 Milyon 47 Bin TL
- Kırsal Kalkınma Yatırım Desteği: 98 Milyon 926 Bin TL
Toplamda 8 Milyar 737 Milyon 16 Bin TL tutarındaki destek, TCKN/VKN son hanesine göre belirli tarihler arasında hesaplara aktarılıyor.
Adalet Sorunu ve Sonuçları
Çiftçiler, Bakanlık’ın ödeme takvimini bu şekilde uygulamasının adaletsiz olduğunu belirtiyorlar. Aynı destekten yararlanan üreticiler, ödeme zamanlamasına bağlı olarak farklı ekonomik etkilere maruz kalıyor. Bu durum, tarımsal girdi maliyetlerinin kontrolünü zorlaştırıyor ve küçük ölçekli üreticileri daha fazla etkiliyorsa.
