Ticaret Bakanlığı, sebze ve meyve ticaretinde çiftçilerin karşılaştığı zayi kesintisi ve geciken ödeme sorunlarına yönelik yeni bir düzenleme hazırlıyor. Planlanan uygulamayla, zayi olduğu gerekçesiyle üretici ödemesinden kesinti yapılmaması ve alım bedelinin en geç 30 gün içinde ödenmesi hedefleniyor.
Çiftçi ödemelerinde iki yeni kural
Özellikle yaş sebze ve meyve alımında üreticilerin gelirini azaltan kesintiler, düzenlemenin temel başlıkları arasında yer alıyor. Ürünün bozulduğu veya zarar gördüğü iddiasıyla yapılan kesintilerin kaldırılması, çiftçinin teslim ettiği ürün karşılığında alacağı tutarı daha öngörülebilir hale getirebilir.
İkinci başlık ise ödeme süresine ilişkin. Düzenlemeye göre alıcıların, üreticilere yapılacak ödemeyi 30 günü aşmadan tamamlaması planlanıyor.
Düzenleme neden önemli?
Üreticinin ürün bedeline geç ulaşması, özellikle kısa sürede satılması gereken tarımsal ürünlerde nakit akışını zorlaştırıyor. Zayi kesintileriyle birlikte değerlendirildiğinde bu durum, çiftçinin üretim maliyetlerini karşılama gücünü ve yeni sezon hazırlıklarını etkileyebiliyor.
Yeni uygulamanın hayata geçmesi halinde üretici gelirlerinin korunması, alıcılarla çiftçiler arasındaki ticari ilişkilerin daha şeffaf yürütülmesi ve ödeme disiplininin güçlendirilmesi bekleniyor.
Kapsam ve yaptırımlar henüz netleşmedi
Düzenlemenin ne zaman yürürlüğe gireceği, hangi alım işlemlerini kapsayacağı ve kurallara uymayan işletmelere uygulanacak yaptırımların nasıl olacağı henüz açıklığa kavuşmuş değil. Bu ayrıntılar, uygulamanın çiftçiler ve tedarik zinciri üzerindeki etkisini belirleyecek.
Sonuç ve etki analizi
Zayi kesintisinin kaldırılması ve ödemelerin 30 günle sınırlandırılması, sebze-meyve ticaretinde üreticiyi korumaya yönelik bir adım olabilir. Düzenleme yürürlüğe girerse çiftçilerin tahsilat riskinin azalması, alıcıların ise ürün kabulü ve ödeme süreçlerini daha düzenli yönetmesi gerekecek.
