Türkiye’de 2026 tarımsal üretim planlaması kapsamında havza bazlı destekler devreye girdi. Çiftçiler, havzalarına uygun stratejik ürünleri ektiğinde temel desteğin iki katına varan ödemeler alıyor.
Havza Bazlı Üretim Modeli Nedir?
Tarım ve Orman Bakanlığı, ürünün nerede yetişeceğini planlayarak verimliliği artırıyor. Havza içi üretimde çiftçi, temel desteğe ek olarak planlı üretim desteği kazanıyor. Formül basit: Toplam destek, katsayıya göre 620 TL/da’dan başlayıp 1.395 TL/da’ya kadar çıkıyor.
2026 Desteklenen Ürünler ve Miktarlar
Stratejik ürünler kategorilere ayrıldı. İşte başlıca ürünler ve destekleri:
- 1. Kategori (Aspir, mercimek, nohut, patates, kuru soğan, 1. grup yem bitkileri): 1,0 katsayı, 620 TL/da toplam destek.
- 2. Kategori (Arpa, buğday, mısır dane, 2. grup yem bitkileri): 1,3 katsayı, 806 TL/da toplam destek.
- Pamuk: 1.395 TL/da.
- Ayçiçeği yağlık: 930 TL/da (su kısıtı havzalarında 1.302 TL/da).
- Soya: 930 TL/da.
- Fındık (planlama dışı): 465 TL/da temel destek.
Su kısıtı havzalarında ek destekle mazot-gübre maliyetleri büyük ölçüde karşılanıyor. Örnek: 20 dekar buğdayda 16.120 TL gelir elde edilebiliyor.
Hangi İller Hangi Ürünle Destekleniyor?
Detaylı il bazlı liste Bakanlık planlamasında yer alıyor. Öne çıkan örnek: Süt hayvancılığı planlama bölgesi (Amasya, Bingöl, Bitlis, Çorum, Elazığ, Erzincan, Erzurum, Muş, Tokat, Tunceli)nde yem bitkileri için %50 ilave destek veriliyor. Çeltik gibi ürünler de havza bazlı primle teşvik ediliyor.
Ödemeler Ne Zaman Yatıyor?
Planlı üretim destekleri aşamalı ödeniyor. TCKN sonu 0-2-4 olanlara 19,5 milyar TL, 6-8 olanlara 12,8 milyar TL aktarıldı. Toplam 32,3 milyar TL ile çiftçiler sezon öncesi nakde kavuştu.
Çiftçiye Etkileri ve Öneriler
Bu model, havza dışı üretimi caydırarak kaynak israfını önlüyor. Çiftçiler Ziraat Bankası üzerinden başvurmalı, havza ürünlerine yönelerek gelirlerini %100 artırabilir. Gelecekte su tasarrufu odaklı ek teşvikler bekleniyor.
