Türkiye’de devlet destekli tarım sigortaları kapsamında 2018-2022 döneminde üreticilere toplam 9,4 milyar liralık hasar bedeli ödendi. En yüksek tazminat ödemesi dolu afeti nedeniyle yapılırken, don ve sel de üreticilerin en fazla zarar gördüğü riskler arasında yer aldı.
Tarım sigortalarında poliçe hacmi büyüdü
Tarım sigortalarına yönelik farkındalığın artması, sigortacılık sektöründeki gelişmeler ve kamu tarafından sağlanan prim destekleri, sistemdeki poliçe sayısının yükselmesini sağladı. Verilere göre söz konusu dönemde poliçe sayısı 3 milyona ulaştı.
Bu poliçelerle güvence altına alınan toplam tarımsal varlık bedeli ise 601 milyar 77 milyon lira olarak hesaplandı. Bu büyüklük, tarımsal üretimde iklim ve doğal afet kaynaklı risklerin finansal güvence altına alınmasında sigortanın önemini ortaya koydu.
En fazla tazminat dolu afetine ödendi
Hasar nedenleri incelendiğinde, en yüksek ödeme dolu kaynaklı zararlar için yapıldı. Dolu felaketini don ve sel izledi. Bu riskler; bitkisel üretim, meyvecilik ve farklı tarımsal faaliyetlerde üreticilerin gelir kaybı yaşamasına yol açabiliyor.
Hasar ödemelerinin dağılımı, doğal afetlerin yalnızca üretim miktarını değil, çiftçilerin nakit akışını ve bir sonraki sezon hazırlıklarını da etkilediğini gösteriyor. Sigorta tazminatları, zarar gören üreticilerin faaliyetlerini sürdürebilmesi açısından önemli bir mali destek işlevi görüyor.
Devlet prim desteği üreticiye maliyet avantajı sağlıyor
Devlet destekli tarım sigortalarında üreticilere yüzde 50 ile yüzde 67 arasında değişen oranlarda prim desteği veriliyor. Bu uygulama, poliçe maliyetinin bir bölümünü kamu kaynaklarıyla karşılayarak sigortaya erişimi kolaylaştırıyor.
Destek mekanizması özellikle doğal afet riskinin yüksek olduğu bölgelerde üreticilerin poliçe yaptırma kararını etkileyen başlıca unsurlardan biri olarak öne çıkıyor. Sigortalılık oranındaki artışın sürdürülebilmesi için üreticilerin teminat kapsamı, başvuru şartları ve hasar bildirim süreçleri konusunda bilgilendirilmesi önem taşıyor.
Üreticiler ve tarım sektörü açısından anlamı
- Çiftçilerin afet sonrası gelir kaybını sınırlamasına yardımcı olur.
- Üretimin devamlılığı ve yeni sezon yatırımlarının korunmasına katkı sağlar.
- Tarım sektöründe risk yönetimi anlayışının güçlenmesini destekler.
- Devlet prim desteği sayesinde sigorta poliçelerine erişim maliyeti azalır.
Sonraki dönemde risk yönetimi belirleyici olacak
2018-2022 dönemindeki veriler, tarım sigortalarının üreticiler açısından tamamlayıcı bir araç olmaktan çıkıp temel risk yönetimi unsurlarından biri hâline geldiğine işaret ediyor. Poliçe sayısındaki artışın devam etmesi, doğal afetlerin neden olduğu ekonomik kayıpların daha geniş bir kesim için güvence altına alınmasına bağlı olacak.
Özellikle dolu, don ve sel gibi yüksek hasar oluşturan risklerde üreticilerin bilinçlendirilmesi ve devlet desteklerinin sürdürülebilirliği, tarım sigortalarının yaygınlaşmasında belirleyici olabilir.
